نسبیت عام و خاص
Einstein
سانتا باربارا، کالیفرنیا 1933
تئوری جاذبه ای که نیوتن (Newton) ارائه کرد خیلی زود بدون تقریبآ هیچ سئوالی جدی مورد پذیرش دانشمندان قرار گرفت. تا اینکه در اویل قرن بیستم آلبرت اینشتین (Albert Einstein 1879-1955) با ارائه نظریه نسبیت خاص در سال 1905 و نظریه نسبیت عام در سال 1915 نه تنها قوانین فیزک و جاذبه عمومی نیوتن بلکه پایه های فیزیک عصر خود را لرزاند.

هر چند قبل از او ماکس پلانک (Max Planck) با ارائه نظریه کوانتم (Quantum) تا حد زیادی فیزیک نیوتنی را زیر سئوال برده بود اما اینتشتن با انتشار مقاله های خود راجع به تئوری نسبیت رسما" ثابت کرد که فیزیک نیوتن در حالت های بسیار خاص پاسخگوی پدیده های فیزیکی می باشد.

وی بعد ها با فعالیت هایی که در سالهای 1920 تا 1925 انجام داد بعنوان یکی از پایه گذاران اصلی مکانیک کوانتم نیز شناخته شد.

آلبرت اینشتین طی سالهای 1930 الی 1955 به بررسی رفتار عالم هستی پرداخت و مقالاتی در این باره منتشر کرد. او می خواست با ترکیب تئوری نسبیت و کوانتم به تئوری جامعی برای مدل کردن جهان هستی دست پیدا کند که زندگی این فرصت را برای تکمیل کار به او نداد. اما بعد ها در سال 1933 هابل (Hubble) و هومنسون (Humanson) با تحقیقاتی که در زمینه کهکشانهای مختلف انجام دادند بر نظریه های او را جع به جهان هستی صحه گذاردند.

نسبیت خاص و عام
بحث راجع به تئوری های نسبیت خاص و عام خارج از حوصله این مطلب می باشد اما سعی می کنیم در این قسمت بطور مختصر به تشریح برخی نتایج حاصل از آنها بپردازیم.

Mercury
حرکت عطارد به دور خورشید
اینشتین با نظریه نسبیت خاص خود نشان داد که سه قانون فیزیک نیوتن تنها در شرایط خاصی آنهم بصورت تقریبی صحت دارند و هنگامی که سرعت اجسام زیاد شده و با سرعت نور قابل مقایسه شوند به هیچ وجه نمی توان قوانین نیوتن را در مورد اجسام حتی با تقریب بالا بکار برد. همچنین نظریه نسبیت عام او نشان داد که باز نظریه نیوتن راجع به قانون جاذبه عمومی دقیق نمی باشد و در میدان های جاذبه بسیار قوی فرمول نیوتن جای بحث دارد.

مطالعه حرکت عطارد (Mercury) به دور خورشید از دیر باز مورد علاقه ستاره شناسان و فیزیک دانان بوده است. مشکل اینجا بوجود آمد که مشاهده شد صفحه ای که عطارد در آن به دور خوشید می چرخد خود دارای حرکت می باشد. این حرکت در شکل بوضوح نشان داده شده است.

اندازه گیری ها نشان داد که این حرکت در هر یکصد سال معادل 43 ثانیه (در اینجا منظور از ثانیه واحد اندازه گیری کمان می باشد که معادل 1/3600 درجه است) می باشد. با وجود آنکه این مقدار حرکت برای هر سال بسیار کم می باشد اما قانون جاذبه عمومی نیوتن از توجیه آن عاجز است.

نیوتن معتقد بود که نور در یک مسیر مستقیم حرکت می کند اما اینشتین نشان داد که اگر جسمی دارای یک میدان جاذبه بزرگ باشد و نور از کنار آن عبور کند دچار انحراف از مسیر مستقیم خود می شود.

Max Planck & Albert Einstein
در کنار ماکس پلانک
از دیگر مواردی که از قانون نسبیت عام می توان نتیجه گرفت آن که نور ستارگانی که دارای میدانهای مغناطیسی قوی میباشند در راه رسیدن به زمین تغییر طول موج می دهند. این اثر که به Red Shift مشهور است، باعث می شود طول موج نور این ستاره ها بزرگتر شود. این مسئله که باز با قوانین نیوتن قابل تحلیل نمی باشد توسط معادلات تئوری نسبیت عام بسادگی مدل می شود.

حتی زمان هم نسبی می باشد!
از نتایج جالب تئوری نسبیت خاص می توان به بیان ارتباط میان زمان و و فضا (فاصله) و اینکه تمام موجودیت ها در دنیا با یکدیگر مرتبط بوده و بر یکدیگر اثر می گذارند، اشاره کرد. نیوتن معتقد بود که زمان ثابت است و در تمام نقاط به یک صورت عمل می کند. اما اینشتین نشان داد که اینگونه نیست.

مثال جالبی که معمولا" در این باره بیان می شود آن است که دو برادر دوقلو را در نظر بگیرید. یکی روی زمین می ماند و دیگری با یک فضا پیما با سرعت نزدیک به نور به سمت فضا حرکت می کند. پس از آنکه برادر روی زمین 100 سال از عمرش بگذرد، برادری که در فضا پیما می باشد فقط یکسال از عمرش گذشته است!

April 19, 2005
توضیحات شما
- از تلاش شما بسیار متشکرم . از شما خالصانه گسترش این کار را می خواهم
maryam , September 12, 2005
- همانطور که خودتان گفتید شما فقط نتایج نسبیت را گفتید من میخواستم از نسبیت عام خیلی بیشتر بدانم با این حال از این حدش هم متشکرم
javad , September 12, 2005
- با سلام لطفا درموردساخت الماس از کذبن اطلاعاتی را به آذرس من بفرستیذ. با تشکر
omidfar , September 12, 2005
- لطفن در مورد متریک فضازمان توضیح دهید
مهرداد , September 11, 2005
- میشه لطفا مطا لبی هم در بارهی معکوس کردن زمان در اختیار من بگذارید.بازم ممنون
سبا , August 27, 2005
- ممنون از سایت جالبتون.لطفا مطالب جدیدتون را برای من e-mail کنید.
سبا , August 27, 2005
- اگه ممکن هست به من چند کتاب ترجمه شده در مورد نسبیت زمان معرفی کنید....و مقداری مطلب در این مورد برایم میل کنید.....ممنون
محمد , August 25, 2005
- عالی بود خواهش میکنم اطلاعاتی در باره استیون هاوکینگ و اطلاعات بیشتر در باره انیشتن به ایمیلم ارسال نمایید با تشکر و سپاس فراوان
اشکان , August 22, 2005
- لطفا اطلاعات جديدتانرا به ايميل مينا وديگران نفرستي آنهارادر وب سايتتان قرار دهيد تا همه آن رابخوانند متشكرم.
امير , August 13, 2005
- hi
saman karami , August 9, 2005
- عجب سایت خوشگلی .
الهه , August 3, 2005
- لطفآ اطلاعات جدیدتان را به ایمیل من بفرستید ممنونم .
مینا , August 3, 2005
- لطفا اطلاعات جدید را به ایمیل من بفرستید با تشکر مسعود اقمشه
masoud , July 28, 2005
- با درود بر شما وبا تشکر چرا استیون هاوکینگ در کتاب تاریخچه زمان می نویسد :((بدبختانه این دو (یعنی نسبیت عام و مکانیک کوانتوم)با یکدیگر ناسازگارند؟ اگر ممکن است توضیح دهید. متشکر
میلاد , July 27, 2005
- Please see http://www.cph-theory.persiangig.com/
Hossein Javadi , July 9, 2005
- با سلام لطفا مرادر خواندن نسبیت به صورت ازاد راهنمایی کنید
سیمین , July 8, 2005
- با سلام لطفا ترجمه مستقیم نسبیت را(آنجه خود انیشتین گفته)برایم بفرستید ویا منبعی را معرفی کنید که این نیاز را براورده سازد متشکرم
م مستقیمی , July 1, 2005
- بسیار متشکر آیا ممکن است مقالات خوذ راجع به نسبیت را برای من ایمیل بزنید eshgh_Iran@Hotmail.com
زضا , June 22, 2005
- سلام..ممکنه که چند تا کتاب خوب در باره ی نسبیت معرفی کنید...؟...با تشکر (لطفا برام میل کنید)
, June 22, 2005
- خیلی عالی بود اگه ممکن هست مقالات جدید E-MAIL را برای من کنید
سامان , May 23, 2005
- من عاشق سایت شما هستم میخوام با شما همکاری کنم
soly , April 24, 2005
- عالی بود، یعنی شما می گید که نسبیت رو نمیشه مثل فرمول های نیوتن به سادگی نمایش داد ؟
نیما , April 20, 2005
- thanx!
amir , April 20, 2005